Wat betekent lichtkwaliteit in bedrijfspanden?
Lichtkwaliteit in bedrijfspanden betekent dat de verlichting past bij de ruimte, het gebruik en de mensen die er werken. Goede verlichting geeft voldoende licht voor de werkzaamheden, beperkt visuele hinder en ondersteunt veilig en comfortabel werken.
Daarvoor kijken we verder dan alleen het aantal lux. We beoordelen onder andere de lichtsterkte, kleurtemperatuur, kleurweergave, gelijkmatigheid, verblinding, kleurverschillen en flikkering. Voor binnenwerkplekken vormt NEN-EN 12464-1:2021 een belangrijk uitgangspunt voor de hoeveelheid en kwaliteit van verlichting.
Waarom is goede lichtkwaliteit belangrijk?
- Veiligheid: medewerkers moeten werkplekken, looproutes, obstakels en hoogteverschillen goed kunnen zien. Ook vluchtrouteaanduiding en noodverlichting dragen bij aan een veilige werkomgeving.
- Werkcomfort: rustig en gelijkmatig licht beperkt visuele hinder. We voorkomen waar mogelijk verblinding en storende flikkering en stemmen de lichtsterkte af op de werkzaamheden.
- Werkprestaties: goed zicht en passend licht ondersteunen visuele prestaties en concentratie. De juiste lichtsterkte, lichtkleur en lichtverdeling helpen medewerkers hun werkzaamheden comfortabel en nauwkeurig uit te voeren.
- Gezondheid en welzijn: licht beïnvloedt niet alleen wat we zien, maar speelt ook een rol in ons biologische ritme. De hoeveelheid, timing en samenstelling van licht hebben invloed op alertheid en de regulatie van het slaap-waakritme.
De invloed van lichtkwaliteit op medewerkers
Medewerkers brengen vaak veel uren per dag binnen door. Verlichting vormt daardoor een belangrijk onderdeel van de werkomgeving. Een goed lichtontwerp ondersteunt comfortabel zicht en beperkt onnodige belasting door te weinig licht, verblinding of storende flikkering.
Goede lichtkwaliteit draagt bij aan:
- Concentratie: voldoende en passend licht helpt medewerkers visuele taken goed uit te voeren en ondersteunt productiviteit.
- Minder hinder door flikkering: kwalitatieve LED verlichting voorkomt flikkerend licht en zorgt daarmee voor een rustiger lichtbeeld.
- Comfortabel werken: een gelijkmatige lichtverdeling en beperkte verblinding verminderen visuele hinder.
- Stemming en alertheid: lichteigenschappen als lichtsterkte en lichtkleur gedurende de dag spelen een rol in alertheid en welzijn.
- Ondersteuning van het dag-nachtritme: licht vormt een belangrijke prikkel voor de biologische klok en beïnvloedt de aanmaak van slaap en waakhormonen.
- Minder visuele vermoeidheid: voldoende licht, weinig verblinding en een rustig lichtbeeld helpen onnodige belasting van de ogen te beperken.
Van TL naar LED voor een betere lichtkwaliteit
Verouderde TL verlichting levert vaak niet meer de prestaties die u van een moderne werkomgeving verwacht. Lichtbronnen verliezen na verloop van tijd lichtopbrengst en oude elektronica kan storingen of flikkering veroorzaken. Met hoogwaardige LED verlichting verbeteren we de prestaties van de installatie en realiseren we mogelijkheden voor dimmen, sensoren en slimme sturing.
Voor de overstap van TL naar LED bestaan drie veelvoorkomende routes: retrofit, volledig ombouwen en vernieuwen. Voor professionele toepassingen kiest Lumeco voor volledig ombouwen of vernieuwen. Losse retrofit LED buizen adviseren we niet als professionele langetermijnoplossing, omdat deze aanpak volgens onze kwaliteitscriteria slecht scoort op onder andere levensduur, betrouwbaarheid en certificering.
Bestaande TL armaturen ombouwen naar LED
Zijn uw bestaande armaturen technisch en visueel nog in goede staat? Dan bouwen we ze waar mogelijk volledig om. We verwijderen de oude elektronica, reinigen het armatuur en plaatsen hoogwaardige LED componenten, een geschikte LED driver en een nieuwe LED lichtbron. Daarna testen we de complete armatuur.
Met deze aanpak behoudt u de bestaande behuizing en vernieuwen we de techniek. Onze volledig omgebouwde oplossingen kunnen een levensduur tot 100.000 uur bereiken. Wij vernieuwen de CE-certificering bij volledige ombouw. Met hoogwaardige componenten realiseren we een lichtkwaliteit die geschikt is voor professioneel gebruik.
Armaturen volledig vernieuwen
Niet ieder armatuur leent zich voor ombouw. Soms vraagt een ruimte ook om een andere uitstraling, lichtverdeling of functionaliteit. In dat geval verwijderen we het bestaande armatuur en plaatsen we een nieuw LED armatuur.
Ombouwen en vernieuwen combineren
U hoeft niet voor het hele gebouw dezelfde aanpak te kiezen. We kunnen geschikte armaturen ombouwen en op andere plekken nieuwe armaturen plaatsen. Zo behouden we bestaande materialen waar dat technisch en functioneel verstandig is en vernieuwen we alleen waar dat nodig of gewenst is.
Lichtkwaliteit en veiligheid op de werkvloer
Goede verlichting helpt medewerkers om details, obstakels en mogelijke risico’s sneller te zien. Daarom stemmen we de verlichting af op de werkzaamheden en de ruimte. In een werkplaats gelden bijvoorbeeld andere eisen dan in een kantoor, magazijn of verkeerszone.
Voor een veilige en betrouwbare verlichtingsinstallatie letten we onder andere op voldoende licht op het werkvlak, gelijkmatigheid, verblinding en de positie van armaturen. Waar nodig nemen we ook noodverlichting mee in het ontwerp. Met sensoren schakelt de verlichting bovendien automatisch in zodra iemand een ruimte of zone gebruikt. Zo hoeft niemand in het donker naar een schakelaar te zoeken.
Belangrijke factoren voor lichtkwaliteit in bedrijfspanden
Verschillende technische eigenschappen bepalen samen de kwaliteit van verlichting. Daarom beoordelen we een verlichtingsoplossing nooit op één waarde.
Lichtsterkte
De hoeveelheid licht op een oppervlak drukken we uit in lux. Hoeveel lux nodig is, hangt af van de ruimte en de werkzaamheden. Voor veel binnenwerkplekken gebruiken we NEN-EN 12464-1 als uitgangspunt. Met een lichtplan berekenen we hoeveel licht op de relevante werkvlakken terechtkomt en stemmen we de installatie af op de gewenste waarden.
Kleurtemperatuur
De kleurtemperatuur drukken we uit in Kelvin. Een lagere waarde geeft warmer licht en een hogere waarde koeler licht. Welke kleurtemperatuur geschikt is, hangt af van de omgeving en het gebruik. Wij passen voor veel zakelijke toepassingen 3000K en 4000K toe, maar we kunnen ook andere lichtkleuren toepassen wanneer de situatie daarom vraagt.
Kleurweergave
De Color Rendering Index, oftewel CRI, geeft aan hoe natuurgetrouw kleuren onder een lichtbron zichtbaar zijn. Een hogere CRI geeft doorgaans een betere kleurweergave. Voor zakelijke werkomgevingen adviseren we minimaal een CRI-waarde van 80.
Verblinding
Te fel licht in het gezichtsveld kan hinder veroorzaken. De UGR-waarde helpt om de kans op verblinding in binnenruimtes te beoordelen. We kiezen armaturen, afscherming en posities die passen bij de ruimte en de werkzaamheden.
Gelijkmatige lichtverdeling
Niet alleen de gemiddelde lichtsterkte is belangrijk. Grote verschillen tussen lichte en donkere delen kunnen een onrustig en oncomfortabel lichtbeeld geven. Met een lichtplan bepalen we de juiste positie, lichtverdeling en hoeveelheid armaturen voor een gelijkmatige lichtverdeling.
Kleurverschillen
SDCM geeft aan hoeveel kleurverschil tussen LED lichtbronnen kan optreden. Een lage SDCM-waarde betekent dat de kleurverschillen klein blijven en daardoor minder snel opvallen. Zo ontstaat een rustiger en consistenter lichtbeeld.
Flikkering
LED verlichting kan snel in lichtsterkte variëren wanneer de driver de stroom onvoldoende stabiel regelt. Dit noemen we temporele lichtmodulatie. Zichtbare flicker is daar een vorm van. Kwalitatieve componenten en een goede LED driver beperken deze ongewenste effecten. Dat verhoogt het visuele comfort en zorgt voor een rustiger lichtbeeld. De CIE beschrijft dat temporele lichtmodulatie de ervaren kwaliteit van verlichting kan beïnvloeden en bij bepaalde blootstelling onder andere vermoeidheid kan veroorzaken.
Lichtmanagement voor constante lichtkwaliteit
Met lichtmanagement laat u de verlichting automatisch reageren op veranderende omstandigheden. Daglichtsensoren meten hoeveel natuurlijk licht een ruimte binnenkomt. Is er voldoende daglicht? Dan dimt de verlichting. Neemt het daglicht af? Dan verhoogt het systeem de lichtopbrengst. Zo houdt u het gewenste lichtniveau beter vast zonder onnodig energie te gebruiken.
Lichtmanagement geeft daarnaast meer inzicht in de installatie. Afhankelijk van het systeem kunt u bijvoorbeeld branduren, energiegebruik, instellingen en storingen monitoren. Met deze gegevens blijven we zoeken naar mogelijkheden om energiegebruik, comfort en gebruiksgemak verder te optimaliseren.
Praktijkvoorbeeld Da Vinci College Dordrecht
Voor het ROC Da Vinci College in Dordrecht realiseerde we nieuwe en slimme verlichting op drie locaties. De school wilde prettig en functioneel licht dat aansloot op de eisen uit het Programma van Eisen Frisse Scholen.
We plaatsten 5.311 nieuwe armaturen. Op het werkvlak levert de verlichting minimaal 500 lux, de kleurtemperatuur bedraagt 4000K en het flickerpercentage blijft onder 3%. Prisma- en opalen afscherming beperken verblinding. Daarnaast koppelden we armaturen, sensoren en schakelaars draadloos aan Inventronics HubSense. Medewerkers kunnen de verlichting daardoor eenvoudig per zone schakelen en dimmen.
Het resultaat is een leer- en werkomgeving waarin lichtkwaliteit, gebruiksgemak en energiebesparing samenkomen.
Advies over lichtkwaliteit in uw bedrijfspand
Goede lichtkwaliteit begint met inzicht in uw gebouw en werkzaamheden. Daarom brengen we de bestaande installatie, ruimtes, werkplekken en gewenste lichtniveaus in kaart. Vervolgens bepalen we met lichtmetingen en een lichtplan welke oplossing het beste past.
Waar mogelijk bouwen we bestaande armaturen om naar LED verlichting. Waar ombouw technisch of functioneel niet de beste keuze vormt, plaatsen we nieuwe armaturen. We kunnen de installatie daarnaast uitbreiden met sensoren en lichtmanagement voor automatische sturing.
Van inventarisatie en lichtplan tot installatie en inregeling: Wij verzorgen het complete traject. Zo krijgt u verlichting die comfortabel, betrouwbaar en geschikt is voor het dagelijkse gebruik van uw bedrijfspand.
Plan een vrijblijvend adviesgesprek en ontdek hoe we de lichtkwaliteit in uw bedrijfspand kunnen verbeteren.
Wat is UGR waarde?
De UGR-waarde geeft aan in welke mate verlichting verblinding kan veroorzaken. De lichtsterkte, het type armatuur, de afscherming, de positie van de armaturen en de kijkrichting hebben invloed op deze waarde.
Welke UGR-waarde past bij een werkplek?
De gewenste UGR-waarde hangt af van de ruimte, de werkzaamheden en de geldende richtlijnen. Een kantoor stelt bijvoorbeeld andere eisen aan verblinding dan een magazijn of werkplaats. Zie hier een overzicht van UGR waarden.
Wat zegt kleurweergave over lichtkwaliteit?
Kleurweergave geeft aan hoe natuurgetrouw kleuren onder een lichtbron zichtbaar zijn. Een goede kleurweergave is bijvoorbeeld belangrijk wanneer medewerkers kleuren van materialen, producten, bedrading of markeringen goed moeten kunnen onderscheiden.
Is meer lux altijd beter?
Nee. Meer licht betekent niet automatisch een betere lichtkwaliteit. Te veel licht kan verblinding en onnodig energieverbruik veroorzaken. Het doel is de juiste hoeveelheid licht op het werkvlak, gelijkmatig verdeeld en afgestemd op de werkzaamheden.
Kan bestaande TL-verlichting worden verbeterd zonder alle armaturen te vervangen?
Ja. We kunnen geschikte TL armaturen volledig ombouwen naar LED. Daarbij behouden we de bestaande behuizing verwijderen we de elektronica en plaatsen we een LED driver met LED buis. Zo verlengen we de levensduur van het armatuur, besparen we materiaal en realiseren we hoogwaardige lichtkwaliteit.
